درگیری عجیب در فضا!/ بلعیده شدن ستاره توسط یک سیاه چاله

به گزارش خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری رویداد برتر ناسا به تازگی موفق به کشف رویدادی نادر در دنیای کیهانی شده است؛ جایی که یک سیاه چاله فوق العاده عظیم با از هم پاشیدن یک ستاره بقایای آن را به سوی جرم دیگری پرتاب می کند و امواج شوک کیهانی قدرتمندی را ایجاد کرده است.

درگیری عجیب در فضا! بلعیدن ستاره توسط یک سیاه‌چاله

 

این کشف به ارتباط میان دو پدیده کیهانی که پیشتر تصور می شد مستقل از هم هستند کمک کرده و افق های جدیدی برای مطالعه در محیط اطراف سیاه چاله ها گشوده است.

این کشف که با استفاده از رصدخانه پرتوی ایکس چاندرا و دیگر تلسکوپ های ناسا ممکن شد نشان می دهد که سیاه چاله مذکور با تکه تکه کردن یک ستاره مواد باقی مانده آن را به سوی جرم دیگری که احتمالاً یک ستاره یا یک سیاه چاله کوچک تر است پرتاب می کند. کهکشان میزبان این سیاه چاله که با نام AT۲۰۱۹qiz شناخته می شود حدود ۲۱۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.

کشف رویداد تخریب جزر و مدی (TDE) و فوران های شبه دوره ای (QPE)

در سال ۲۰۱۹ یک تلسکوپ نوری در کالیفرنیا یک فلش نوری را شناسایی کرد که بعداً مشخص شد نتیجه یک «رویداد تخریب جزر و مدی» (TDE) است؛ پدیده ای که زمانی رخ می دهد که یک سیاه چاله با نیروی گرانشی خود ستاره ای را از هم می پاشد. اخترشناسان این رویداد را AT۲۰۱۹qiz نامیدند. در همین زمان پژوهشگران پدیده دیگری را مشاهده کردند که به صورت انفجار های منظم و کوتاه پرتوی ایکس نزدیک به سیاه چاله های فوق عظیم رخ می داد و به نام «فوران های شبه دوره ای» (QPE) شناخته می شود.

مطالعه جدید نشان می دهد که این دو پدیده یعنی TDE و QPE ممکن است به هم مرتبط باشند. پژوهشگران بر این باورند که QPE ها زمانی رخ می دهند که یک جرم به صفحه مواد باقی مانده از تخریب جزر و مدی برخورد می کند.

بررسی دقیق با تلسکوپ های چاندرا و هابل

در سال ۲۰۲۳ اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ های چاندرا و هابل بقایای باقی مانده پس از پایان رویداد تخریب جزر و مدی را به دقت بررسی کردند. داده های جمع آوری شده توسط چاندرا در چندین نوبت نشان داد که در میان سه مشاهده جداگانه سیگنال قوی تری در مشاهدات میانی ثبت شده است. این یافته همراه با مشاهدات مکرر کاوشگر NICER ناسا نشان داد که این کهکشان تقریباً هر ۴۸ ساعت یکبار فوران می کند. داده های تلسکوپ Swift ناسا و تلسکوپ AstroSat هند نیز این نتایج را تایید کردند.

داده های فرابنفش هابل و اندازه گیری صفحه گسترش یافته

داده های فرابنفش هابل که همزمان با مشاهدات چاندرا ثبت شده بود به دانشمندان کمک کرد تا اندازه صفحه اطراف سیاه چاله را اندازه گیری کنند. این یافته ها نشان داد که اگر جرمی در مداری نزدیک به سیاه چاله با دوره چرخشی یک هفته یا کمتر قرار گیرد با صفحه برخورد کرده و باعث فوران می شود. این یافته ها همچنین می تواند به شناسایی بیشتر فوران های شبه دوره ای ناشی از رویداد های تخریب جزر و مدی کمک کند و به اخترشناسان امکان دهد فاصله و تعداد اجرام آسمانی نزدیک به سیاه چاله های عظیم را تخمین بزنند.

نتایج این مطالعه در شماره ۹ اکتبر ۲۰۲۴ مجله Nature منتشر شده و نویسنده اصلی این مقاله مت نیکول از دانشگاه کوئینز بلفاست است.

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا