قانون جدید مهریه در سال 1403 چیست؟
قانون جدید ۱۴۰۳ و تغییراتی که در قوانین مرتبط اعمال شده، یکی از جوانب مهم حقوقی و اجتماعی در حوزه ازدواج و حقوق زنان است که برای جامعه اهمیت زیادی دارد.این قانون اقدام به تعیین سقف برای مهریه و تغییراتی در موارد مرتبط با آن کرده است که تأثیر زیادی بر زندگی زنان و خانوادهها دارد.
![بانک مرکز |به پرداخت بانک مرکز |به پرداخت](https://bestevent.ir/wp-content/uploads/2024/05/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87.webp)
قبل از بررسی جزئیات قانون، بهتر است به تعریف و مفهوم مهریه و حقوق زن در اسلام و قانون مدنی ایران بپردازیم. مهریه به عنوان یکی از حقوق زن در ازدواج، به زن در اثر ازدواج متعلق میشود و میتواند به عنوان نشانهای از تعهد و احترام از سوی شوهر به زن در نظر گرفته شود. در قانون اسلامی، مهریه به عنوان حق زن در نظر گرفته شده و مقدار آن به توافق طرفین بستگی دارد.
از آنجا که این موضوع به یکی از حقوق اساسی زنان مربوط است، در قوانین و مقررات مختلف تأکید شده و مواد مربوط به تعلق، نوع، مبلغ و پرداخت مهریه در قانون مدنی به دقت تعیین شده است. همچنین، باید توجه داشت که حق نفقه و مهریه دو مفهوم متفاوت هستند و بیشتر به زن در ازدواج دائمی تعلق دارد.
قانون جدید حکم جلب برای مهریه در سال [۱۴۰۳]
قانون جدید حکم جلب برای مهریه در ۱۴۰۳ و تغییراتی که در آن اعمال شده، به منظور بهبود وضعیت زنان و تسهیل در پرداخت مهریه توسط شوهران میباشد. این قانون سقف برای مهریه تعیین کرده و مقدار آن را تا حداکثر ۱۱۰ عدد سکه بهار آزادی یا معادل آن محدود کرده است.
اما این مقدار فقط به معنای حداکثر مبلغ مهریه نیست، بلکه میتوان مهریه را بیشتر از این مبلغ و در قالب اقساط پرداخت کرد، به شرطی که این مبلغ تضمین اجرای ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی را پوشش دهد.
به طور خلاصه مفهوم قانون جدید مهریه ۱۴۰۳ و تغییراتی که در قوانین مربوطه اعمال شده، به این معنا نیست که حداکثر مهریه را فقط میتوان تا ۱۱۰ عدد سکه بهار آزادی یا معادل آن تعیین کرد. بلکه این به معنای آن است که تا حداکثر ۱۱۰ عدد سکه، مهریه شامل ضمانت اجرای ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی میشود و میتوان بیشتر از این مبلغ را به صورت اقساطی پرداخت کرد.
در قوانین و شریعت اسلامی، مهریه به عنوان حقی است که به زن در اثر ازدواج تعلق میگیرد، اما مقدار آن بسته به توافق طرفین متفاوت است و به طور قطعی به یک قانون مشخص وابسته نیست.
اگرچه حق نفقهی زن در ازدواج دائمی و موقتی متفاوت است و در ازدواج موقتی زن مستحق نفقه نیست، اما مهریه در هر دو نوع ازدواج به عنوان حق زن در نظر گرفته میشود. در قانون مدنی، مقررات مختلفی درباره تعلق مهریه به زن، نوع مهریه، روش محاسبه آن و نحوه مطالبه آن وجود دارد.
در این مقاله، علاوه بر بیان مواد قانونی مربوط به مهریه و تفسیر قانون جدید مهریه ۱۴۰۳، به بررسی این موضوع میپردازیم که مهریه به چه شکلی مطابق با قوانین اصلاح شده، تعیین و پرداخت میشود. همچنین شما میتوانید برای نمایش لیست وکلای خانواده کلیک کنید و با شرایط آن آشنا شوید
مواد قانونی مهریه در سال [۱۴۰۳]
مواد قانونی مهریه در سال ۱۴۰۳ مطابق با قوانین مدنی ایران به صورت مشخص و با جزئیات زیر تعریف شدهاند:
ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی
هر چیزی که ارزش مالی دارد و به راحتی قابل تبدیل به پول باشد، میتواند به عنوان مهر قرار داده شود. این ماده مشخص میکند که مهریه باید قابل تعیین و مشخص باشد و نباید در مورد آن ابهام وجود داشته باشد.
مالیات مهریه یا همان حق ثبت مهریه، مبلغی است که به منظور ثبت سند ازدواج و مهریه مشخص شده در آن سند، هنگام ثبت ازدواج در دفاتر ازدواج دریافت میشود.
ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی
مهر باید به گونهای باشد که ابهامی درباره آن وجود نداشته باشد و بتوان به راحتی از ویژگیهای آن مطلع شد. این ماده مشخص میکند که نیازی به ذکر جزئیات غیرضروری مهر در سند ازدواج نیست و کافی است که با تعریفات مهر، میزان و نوع آن قابل فهم باشد.
ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی
مقدار مهر بستگی به توافق طرفین دارد و هیچ محدودیت مشخصی در این خصوص وجود ندارد. این ماده بیان میکند که مبلغ مهریه میتواند به هر مقداری باشد که طرفین توافق کردهاند.
ماده ۱۰۸۱ قانون مدنی
اگر در عقد ازدواج شرط وجود داشته باشد که در صورت عدم پرداخت مهر در مدت معین، عقد باطل خواهد شد، در این صورت عقد ازدواج و مهر اعتبار دارند، اما شرط از بین میرود و اجرای آن ممکن نیست.
این مواد قانونی به وضوح تعریف کردهاند که چگونه مهریه باید مشخص شود، اما از طرفی اجازه دادهاند که طرفین بر اساس توافق خود، مبلغ و نوع مهر را تعیین کنند.
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
به محض عقد ازدواج، زن مالک مهر میشود و میتواند در ارتباط با آن هرگونه اقدامی را انجام دهد.با امضای صیغه عقد، زن مالک مهریه است و میتواند آن را بفروشد، بخرد، ببخشد و مخالفت مرد تأثیری در تصمیمات زن نخواهد داشت.
تبصره: در صورتی که مهریه به شکل پول نقد باشد، با توجه به تغییرات قیمتها سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، مبلغ مهریه محاسبه و پرداخت خواهد شد، مگر اینکه طرفین در زمان عقد به توافق دیگری برسند.
ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی
ممکن است مهریه را به صورت کامل یا قسمتی به صورت تقسیط یا اقساط تعیین کرد. اگر مرد قادر به پرداخت مهریه نباشد، میتواند درخواست تقسیط مهریه را به دادگاه ارائه دهد و اگر دادگاه موافقت کند، پرداخت مهریه به صورت اقساطی انجام خواهد شد.
ماده ۱۰۸۴ قانون مدنی
در صورتی که مهر به صورت مشخص و معین باشد و قبل از امضای عقد ازدواج عیب داشته باشد یا بعد از عقد و قبل از تحویل معیوب یا تلف شود، شوهر مسئول عیب و تلف است.
در صورتی که مهر مشخص و معینی مانند یک دستگاه خودرو باشد و طرفین بر این توافق داشته باشند که خودرو سالم باشد، اگر مشخص شود که این گونه نبوده، زن ملزم به قبول خودروی ناقص یا معیوب نخواهد بود و شوهر مسئول اصلاح عیب و نقص خواهد بود.
ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی
زن میتواند تا زمانی که مهر به او تحویل داده نشده باشد، از انجام وظایفی که در قبال شوهر دارد، امتناع کند، با این شرط که مهر او حال باشد و این امتناع حق نفقه را منتفی نخواهد کرد.
زن میتواند پس از امضای صیغه عقد از مرد درخواست کند تا مهریه به او پرداخت شود. اگر مهریه در زمان انتظار وجود داشته باشد ولی هنوز به زن تحویل داده نشده باشد، زن حق حبس خود را دارد.
ماده ۱۰۸۶ قانون مدنی
اگر زن قبل از دریافت مهر، به اختیار خود از انجام وظایف خود در قبال شوهر امتناع کند، از حق حبس خود نمیتواند استفاده کند و حق مطالبه مهر او از دست نخواهد رفت. به عبارت دیگر، حتی یک بار هم اگر زن خوابگی با شوهر داشته باشد، از حق حبس او محروم نخواهد شد.
ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی
ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی
اگر در عقد ازدواج مهریه ذکر نشده یا عدم مهر مشخص شده باشد، عقد ازدواج اعتبار دارد و طرفین میتوانند بعد از عقد، مهر را تعیین کنند. اگر قبل از تعیین مهر مشخص، نزدیکی انجام شود، زن مستحق مهر المثل خواهد بود.
اما این معنی را ندارد که زن بعد از عقد حق مهر را از دست میدهد؛ طرفین میتوانند پس از عقد و قبل از نزدیکی، مهر را تعیین کنند. در غیر این صورت، اگر نزدیکی انجام شود، مهریهای به زن تعلق میگیرد که بر اساس عرف محل و وضعیت زن در جامعه، مناسب ارزش و وضعیت او باشد.
ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی
اگر یکی از زوجین قبل از تعیین مهر و قبل از نزدیکی بمیرد، زن مستحق هیچ مهری نیست.
ماده ۱۰۸۹ قانون مدنی
امکان دارد اختیار تعیین مهر به شوهر یا فرد ثالثی داده شود. در این صورت، شوهر یا فرد ثالث میتوانند مبلغ مهر را هر چه خواسته تعیین کنند. به این معنا نیست که تعیین مهریه تنها باید توسط خانواده زن انجام شود، بلکه امکان دارد که این اختیار به داور یا حتی خود شوهر داده شود.
ماده ۱۰۹۰ قانون مدنی
اگر اختیار تعیین مهر به زن داده شود، زن نمیتواند مبلغ مهر را بیشتر از مهرالمثل تعیین کند. با این حال، حتی اگر این اختیار به زن واگذار شود تا مهریه را تعیین کند، نمیتواند بیشتر از آنچه عرفاً برای زنی مانند او مهریه در نظر گرفته میشود، را برای خودش تعیین کند.
ماده ۱۰۹۱ قانون مدنی
برای تعیین مهر المثل باید وضعیت و صفات زن نسبت به اماثل و اقارب و وضعیت اجتماعی او در نظر گرفته شود. برای تعیین مهر المثل، باید به تمام شرایط و وضعیت خانوادگی زن و نزدیکان او، صفات زن، محل سکونت و وضعیت اجتماعی و سایر عوامل مرتبط دقت شود و مهریه بر اساس این اطلاعات تعیین شود.
ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی
در صورتی که شوهر قبل از نزدیکی زن را طلاق دهد، زن مستحق نصف مهر خواهد بود. اگر شوهر قبلاً بیشتر از نصف مهر را پرداخت کرده باشد، حق دارد مبلغ بیشتر از نصف مهر را به صورت عینی، مثلاً یا قیمتی، استرداد کند.
اگر طلاق قبل از اینکه زن از بکارت بیفتد واقع شود، زن مستحق نصف مهریه است. اگر مرد، پس از خواندن صیغه عقد یا هنگام خواندن صیغه عقد کل مهریه را به زن پرداخت کند، اما قبل از انجام نزدیکی طلاق واقع شود، زن باید نصف مبلغی که دریافت کرده را به شوهرش بازپرداخت کند.
ماده ۱۰۹۳ قانون مدنی
اگر مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مهر زن خود را طلاق دهد، زن مستحق مهر المتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد، مستحق مهر المثل خواهد بود.
مهر المتعه به معنای مبلغی است که با توجه به دارایی مرد تعیین میشود و اگر قبل از امضای عقدی که مهریه تعیین نشده، طلاق واقع شود.
ماده ۱۰۹۴ قانون مدنی
برای تعیین مهر المتعه، وضعیت مالی مرد مورد ملاحظه قرار میگیرد.
ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی
در نکاح منقطع، عدم ذکر مهر در عقد باعث بطلان است.
ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی
ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی
در نکاح منقطع، مرگ زن در طول مدت نکاح منجر به سقوط مهر نمیشود و همچنین، اگر شوهر تا پایان مدت با او نزدیکی نکند، مهر از دست نمیرود. در عقد موقت، در هر صورت، مهریه به زن تعلق میگیرد و اگر زن بمیرد، مهریه به وراثت او میرسد.
ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی
در نکاح منقطع، اگر شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت نکاح را ببخشد، باید نصف مهر را بدهد. اگر زن و مردی باهم صیغه ۵ ماهه محرمیت بخوانند، اما مرد پشیمان شود و قبل از نزدیکی کل ۵ ماه را ببخشد، نصف مهریه به زن تعلق میگیرد یا مثلاً اگر صیغه ۵ ماهه باشد و پس از دو ماه و عدم نزدیکی باقی مانده ۳ ماه را ببخشد، همچنان نصف مهر به زن تعلق میگیرد.
ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی
در صورتی که عقد نکاح باطل باشد و نزدیکی واقع نشده باشد، زن حق مهر ندارد و اگر مهریه پرداخت شده باشد، مرد میتواند آن را استرداد کند.
ماده ۱۰۹۹ قانون مدنی
اگر زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی جهل داشته باشد، زن مستحق مهر المثل است. اگر زن از باطل بودن وجود عوامل باطل کننده نکاح باخبر نباشد و نزدیکی رخ دهد، مستحق مهر المثل خواهد بود، به عنوان مثال، اگر نداند که با برادر شیری خود ازدواج کرده است.
ماده ۱۱۰۰ قانون مدنی
در صورتی که مهرالمسمی مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا ملک غیر باشد، زن مستحق مهر المثل خواهد بود و در صورتی که صاحب مال اجازه دهد، مهریه مبالغی یا قیمت آن را مشخص خواهد کرد.
مهرالمسمّی مبلغ معین و مشخصی است که با توافق زن و شوهر تعیین میشود.
ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی
اگر عقد نکاح قبل از نزدیکی به دلیلی فسخ شود، زن حق مهر ندارد مگر در صورتی که علت فسخ، عنن باشد که در این صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است.
عنن به بیماری جنسی ای گفته میشود که باعث ناتوانی آلت تناسلی مرد در انجام آمیزش میشود. فسخ طلاق نیست و عقد کاملاً از ابتدا انکار میشود.
آیا در قانون جدید مهریه ۱۴۰۳ تا ۱۱۰ عدد سکه باید باشد؟
در قانون جدید ۱۴۰۳، میزان دقیق مهریه مشخص نشده است. تا میزان ۱۱۰ عدد سکه، ماده دو اجرای محکومیت ها را شامل میشود و مابقی به صورت قسطی پرداخت میشود.
آیا طبق قانون جدید مهریه ۱۴۰۳ تمام مهریهها از قدیم تا به امروز باید به نرخ روز محاسبه شود؟
با الحاق تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی و طبق قانون جدید مهریه ۱۴۰۳، هر مدت که از عقد گذشته باشد، باید به نرخ روز محاسبه شود.
آیا میتوان در نکاح دائم مهریه تعیین نکرد؟
در صورتی که مهریه در عقد دائم مشخص نشده باشد، خللی در صحت عقد ایجاد نمیشود، اما اگر زن مطالبه کند یا مرد بمیرد، مهر المثل برای او تعیین خواهد شد.
بهبود قانون مهریه ۱۴۰۳| اصلاحات و جدیدترین تغییرات قانون مهریه
بهبود قانون مهریه [۱۴۰۳]| اصلاحات و جدیدترین تغییرات قانون مهریه
در این نسخه از قانون مهریه ۱۴۰۳، دو بخش جدید به قانون اصلاحی مهریه اضافه شده است.
این تغییرات جدید تحت عنوان “قانون جدید مهریه ۱۴۰۳” معرفی شدهاند. شما میتوانید برای نمایش لیست وکلای خانواده اینجا کلیک کنید
تعیین مهریه بر اساس شاخص قیمت
تطابق با این تغییر، مهریه اکنون بر پایه وجه رایج تعیین شده و با توجه به تغییرات سالانه در شاخص قیمت زمان تادیه، که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران معین میشود، محاسبه و پرداخت میشود. این اصلاح این امکان را به زن میدهد تا مبالغ منصفانهای را برای مهریه خود دریافت کند.
محدودیت در مبلغ مهریه
این تغییر اصلاحی در قانون جدید مهریه ۱۴۰۳، حداکثر مبلغی که میتوان به عنوان مهریه تعیین کرد را به ۱۱۰ عدد سکه محدود کرده است. از این پس، حتی اگر مبلغ مهریه توافق شده بیشتر از این مقدار باشد، تنها ۱۱۰ عدد سکه مورد قبول دادگاه است. این اصلاحات جدید تصور رایج را که مهریههای بزرگتر معتبر نیستند، تغییر داده است.
با این تغییرات جدید، امکانات جدیدی برای مبادلات مهریه فراهم شده است. این اصلاحات به زنان و مردان کمک میکند تا به موقع و با دقت در مبالغ مهریه توافق کنند و همچنین مشکلاتی مرتبط با اجرای مهریه را کاهش دهند.
این تغییرات قانونی در جریان هستند و به زودی موارد جدید از قانون مهریه ۱۴۰۳ برای سال جاری اعلام خواهد شد.
با آغاز سال جدید، قانون جدید مهریه ۱۴۰۳ به شما حقوق بیشتری ارائه میدهد.
اطلاعات برجسته قانون:
- تغییرات مهم در مبالغ مهریه بر اساس شرایط اقتصادی فعلی کشور.
- تضمینات حقوقی جدید برای طرفین در مورد پرداخت مهریه و رفع ابهامات.
- تسهیل در رسیدگی به دعاوی مهریه و حل اختلافات مرتبط.